Backgammon

De oorsprong van het woord "backgammon" wordt door historici betwist. De meest aanvaarde theorie voert het terug op het Middelengels: "back" (terug) en "gamen" (spel), wat het idee oproept van een spel waarbij gevangen stukken naar het bord moeten terugkeren. Andere geleerden zien een Welshe oorsprong, "bach" (klein) en "cammon" (strijd), wat "kleine strijd" betekent. Het spel zelf is veel ouder dan zijn Engelse naam. Het stamt af van het Egyptische Senet en het Koninklijke Spel van Ur, daterend van meer dan 5.000 jaar geleden. Door de eeuwen heen is het in verschillende culturen onder vele namen bekend geweest: Tabula bij de Romeinen, Nard in Perzië, Tavla in Turkije, Trictrac in Frankrijk. Wat de werkelijke etymologie ook is, backgammon draagt in zijn naam de essentie van zijn mechaniek: een voortdurend heen en weer tussen aanval en verdediging, tussen voorwaarts en achterwaarts.

Backgammon wordt gespeeld door twee spelers op een bord met 24 punten, elk beginnend met 15 schijven. Bij elke beurt gooi je twee dobbelstenen en verplaats je je schijven dienovereenkomstig. Het doel is om rond het bord te racen en al je schijven uit te spelen voordat je tegenstander dat doet. Je kunt onbeschermde schijven van je tegenstander slaan, hun zetten blokkeren door "primes" te bouwen en de verdubbelkubus gebruiken om de inzet te verhogen. De regels kun je in een paar minuten leren, maar de meesterschap kost jaren. Lees de volledige regels →

Backgammon is bovenal een groot intellectueel en strategisch spel. Van alle bordspellen biedt het de fijnste balans tussen vaardigheid en kansrekening, wat het tot een unieke en boeiende uitdaging maakt. De dobbelstenen brengen onzekerheid bij elke beurt, maar het is juist hoe je elke worp benut dat de nieuweling van de expert onderscheidt. Topspelers beheersen de concepten van racen, timing, positionele structuur en risicobeheer. Ze weten wanneer ze een verdedigingsmuur moeten bouwen, wanneer ze een blootliggende schijf moeten slaan en wanneer ze de verdubbelkubus moeten aanbieden op het moment van maximaal voordeel. Over honderden partijen domineert een expertspeler een gelegenheidsspeler overweldigend, veel meer dan in elk ander spel met dobbelstenen. Het is dus een echte strategische strijd op het bord waarbij positionele en tactische aspecten het gebruik van kansrekening, logisch denken, verbeelding, intuïtie en soms psychologie vereisen om het spel van de tegenstander te beheersen. Daarom zal een expertspeler die vindingrijkheid en ervaring ontwikkelt de willekeur op zo'n manier beheersen dat hij meestal wint.

Een enkele partij duurt 5 tot 15 minuten, perfect voor een pauze. Bij competitieve matches met meerdere rondes en de verdubbelkubus moet je rekenen op 20 tot 45 minuten, afhankelijk van de matchlengte. Spanningzoekers kunnen speedgammon proberen met een strakke 30-secondenklok per beurt. Op Backgammon Circle kies je je tempo: Ontspannen, Standaard of Speedgammon, live of beurt voor beurt.

Logisch denken vormt de kern van het spel. De beste spelers beheersen statistiek en kansrekening en berekenen mentaal de kansen van elke uitkomst om bij elke zet de optimale beslissing te nemen. Ze beschikken over uitzonderlijke analytische en reflectieve vaardigheden, een vermogen tot ruimtelijke visualisatie van het bord, denksnelheid en bovenal een talent voor anticipatie en projectie waarmee ze de voor- en nadelen van elke zet of kubusbeslissing meerdere beurten van tevoren kunnen afwegen. Theoretische studie van het spel is ook essentieel: kennis van openingen, beheersing van race-evaluatie (pip count) en een diep begrip van matchplay-strategie (scorebeheer, Crawford-regel) onderscheiden volleerde spelers. Tot slot zijn concentratie, kalmte, geduld en helder denken onmisbare eigenschappen. Backgammon is een mentale sport waar consistentie in de tijd net zo belangrijk is als incidentele schitterende prestaties. De grootste kampioenen zijn diegenen die hun optimale spelniveau behouden, zelfs onder de druk van beslissende momenten.

18.528.584.051.601.162.496 om precies te zijn. Dat zijn ongeveer 10¹⁸ manieren om de 30 schijven van beide spelers op het bord te plaatsen, hetzij op een van de 24 punten, op de balk of uitgespeeld. Elke partij is uniek, en dat is wat backgammon onuitputtelijk maakt.